تفکر محاسباتی یک شیوه و فرآیند فکر کردن در حل مسائل است. این شیوه از سال 2006 به دنبال مقالهای که وینگ منتشر کرد، مطرح شد و بیان شد که هر کودکی در کنار شواد خواندن و نوشتن باید تفکر محاسباتی بیاموزد. به دنبال این مقاله و بعد از تحقیقات در مورد آن، اغلب کشورهای دنیا، تفکر محاسباتی را به شکلهای مختلف در کنار دروس پایه در مدارس خود قرار دادند.
تفکر محاسباتی یعنی کودک بتواند در مواجهه با یک مسأله ابتدا :
- آن را به قسمتهای کوچکتر بشکند یا به عبارتی آن را تجزیه کند. یعنی کودک از خود بپرسد: مسأله سخته؟ چطور بشکنمش؟
- سپس برای ساده سازی الگوها و شباهت های آن را با دیگر مسائل بررسی کند و از تجربه های خود در مسائل پیشین برای حل مسأله فعلی استفاده کند. یعنی کودک از خود بپرسد: قانون این مساله چیست؟ چی تکرار میشود؟
- برای تعمیم مسأله ، اولویت را در بخشهای مختلف پیدا کند کدام قسمتهای مهم تر اند و کدام در درجه اهمیت بعدی قرار دارند. یعنی انتزاع کند یا به عبارتی کودک این سؤال را از خود بپرسد: چی مهمه و چی مهم نیست؟
- حالا بعد از فهمیدن مسأله، راه حلی را ارائه دهد که برای حل مسأله به ترتیب باید انجام شود. یعنی کودک از خود بپرسد برای حل این مسأله اول باید چکار کنم بعد چی ؟ آخر چی؟ یعنی یک الگوریتمی ارائه کند که مسأله را قابل تبدیل به استفاده به کد یا هر راهحل ماشینی کند
- در مرحله بعد راه حل را ارزیابی پیاده کند و بررسی کند آیا در راه حل او کار میکند؟ جایی از کار غلط نیست؟ آیا لازم است بخشهایی اصلاح شوند یا به عبارتی عیب یابی کند.
- مرحله آخر بهبود و ارائه راهحلهای جایگزین است. چطور میشود آن را بهتر کرد؟ اگر مرحله ای قابل تحقق نباشد چه میشود ؟ اگر مانع یا مشکلی در حل مسأله وجود داشته باشد چه؟
این روش کامل ترین روش تفکر در حل مسأله است که به کودک کمک میکند به بهترین شیوه ممکن تمام جوانب در حل مسأله را بررسی کند.
از آنجایی که در دنیای هوش مصنوعی به سر می بریم، باید روشهای آموزشی کودکان به گونهای برنامهریزی شوند که آنها را برای رویارویی با چالشها و مسائل پیجیده آماده کند چیزی که در مقاله 2025 شورای همکاریهای اقتصادی هم به آن اشاره شده (مقاله 5 مهارت مهم از دیدگاه شورای همکاریهای اقتصادی در سال 2030 را ببینید)
از این جهت تفکر محاسباتی بهترین ابزار برای آموزش حل مسأله تفکر محور است که هم روش رو در رو شدن با چالشها را به کودکان یاد میدهد هم کمک میکند راه حل این چالشها به کمک ابزار دیجیتال و کدنویسی محقق شود.
